Diagnoza ADHD u dorosłych oraz u dzieci i młodzieży od 7 lat
Podejrzenie zwykle pojawia się długo przed pierwszą wizytą i wraca w tej samej postaci: czy to rzeczywiście ADHD, czy po prostu tak już mam? Badanie odpowiada na to pytanie w oparciu o wywiad prowadzony punkt po punkcie, zadania sprawdzające uwagę i historię funkcjonowania, a nie o samopoczucie z jednego dnia.
Oba pakiety, dla osób dorosłych i dla dzieci oraz młodzieży od 7 do 17 lat, kosztują tyle samo i kończą się pisemną opinią psychologiczną.
Kto stawia rozpoznanie
Formalne rozpoznanie ADHD stawia lekarz psychiatra. Moja rola to opinia psychologiczna, która porządkuje objawy, historię funkcjonowania i wyniki badania. Jest to dokument, którego psychiatra potrzebuje.
Opinia nie jest orzeczeniem ani zaświadczeniem lekarskim i nie przesądza decyzji lekarza. Opisuję w niej to, co z badania wyszło, także wtedy, gdy wynik nie potwierdza oczekiwań, z którymi ktoś przyszedł.
Przebieg badania u osoby dorosłej
Dwa spotkania i opinia. Proces jest przemyślany i zbudowany z myślą o osobach pracujących i dojeżdżających, bez uszczerbku na rzetelności.
- Spotkanie pierwsze, około trzech godzin z przerwą. Zaczynamy od zadań mierzących uwagę i przerzutność, około czterdziestu minut. Są to zadania wykonywane na miejscu, papierem i ołówkiem: liczy się wynik z wykonanej pracy, a nie to, jak ktoś ocenia siebie sam. Dochodzą do tego krótkie kwestionariusze nastroju i lęku, bo kłopot ze skupieniem ma więcej niż jedną możliwą przyczynę i trzeba je od siebie oddzielić. Potem przerwa. Potem ustrukturyzowany wywiad DIVA-5, od godziny do dwóch, prowadzony punkt po punkcie i obejmujący zarówno dziś, jak i dzieciństwo. Kwestionariusze do samodzielnego wypełnienia dostaje się kwadrans wcześniej.
- Spotkanie drugie, godzina. Omówienie wyników i wydanie opinii na piśmie, do rąk własnych. Odbywa się w ciągu 21 dni roboczych od badania. Nikt inny, w tym lekarz, szkoła czy urząd, nie dostanie opinii bez pisemnej prośby osoby badanej.
Kolejność pierwszego dnia nie jest przypadkowa. Zadania mierzące uwagę wykonane po dwóch godzinach rozmowy o własnym życiu pokazywałyby zmęczenie zamiast tego, co mają pokazywać, więc idą przed wywiadem, nie po nim.
Osoby, które chcą najpierw sprawdzić, czy badanie w ogóle ma sens, mogą zacząć od konsultacji diagnostycznej: 90 minut, 250 zł. Nie jest obowiązkowa, a jej koszt zaliczam na poczet pakietu, o ile badanie dojdzie do skutku.
Termin badania rezerwuje wpłata zaliczki z góry. Wcześniej godzina jest umówiona wstępnie. Przy badaniu, które zajmuje pół dnia, wolne miejsce zwolnione w ostatniej chwili przepada bezpowrotnie, więc to jest jedyny sposób, żeby termin naprawdę należał do jednej osoby.
Przebieg badania u dziecka i nastolatka, od 7 do 17 lat
Ten sam cel i ta sama cena, ale trzy terminy zamiast dwóch, bo o dziecku opowiadają dwie osoby, a nie jedna. Tego się nie skraca: rozbieżność między tym, co mówi dziecko, a tym, co widzi rodzic, bywa najważniejszą informacją w całym badaniu.
- Spotkanie z dzieckiem, około dwóch godzin. Najpierw komputerowy test uwagi i funkcji wykonawczych, od 35 do 40 minut, na świeżo. Mierzy wykonanie zadania, a nie to, jak ktoś ocenia siebie w kwestionariuszu. Potem wywiad Young DIVA-5.
- Spotkanie z rodzicem, około 90 minut. Ten sam wywiad Young DIVA-5, prowadzony osobno, oraz przegląd dokumentacji szkolnej z wcześniejszych lat: świadectw, uwag i opinii, jeżeli takie są. ADHD zaczyna się we wczesnym dzieciństwie, więc ślady sprzed lat mają wagę dowodową.
- Spotkanie omówieniowe, godzina. Omówienie wyników i wydanie opinii, w ciągu 21 dni roboczych od badania. Kto na nim jest, ustalamy wcześniej.
Im młodsze dziecko, tym większa część wywiadu przypada rodzicowi, bo siedmiolatek nie opowie o własnym skupieniu tak jak piętnastolatek. Zakres i kolejność ustalam na konsultacji diagnostycznej, przed badaniem, a nie w jego trakcie.
Konsultacja diagnostyczna jest tu możliwa tak samo jak u dorosłych, na tych samych warunkach.
Osoba poniżej 18 roku życia przychodzi za zgodą rodzica albo opiekuna prawnego i wystarczy podpis jednego z nich. Nastolatek podpisuje dokument także sam, bo badanie dotyczy jego, nie rodziców.
Diagnoza jest jedyną formą, w jakiej przyjmuję dzieci poniżej 14 roku życia. Jest badaniem jednorazowym, zamkniętym opinią; regularne spotkania z psychologiem zaczynają się dopiero od czternastu lat. Jeżeli po badaniu potrzebna jest stała pomoc dla młodszego dziecka, wskazuję, gdzie jej szukać.
Czym te dwa pakiety się różnią
| Element | Osoba dorosła | Dziecko i nastolatek, 7 do 17 lat |
|---|---|---|
| Wywiad | pełne DIVA-5, z osobą badaną | Young DIVA-5, osobno z dzieckiem i z rodzicem |
| Badanie uzupełniające | papierowe zadania na uwagę i przerzutność oraz kwestionariusze nastroju i lęku | komputerowy test uwagi i funkcji wykonawczych |
| Historia z dzieciństwa | odtwarzana w wywiadzie | wywiad oraz przegląd dokumentacji szkolnej |
| Opinia | na piśmie, 21 dni roboczych | na piśmie, 21 dni roboczych, ze spotkaniem omówieniowym |
| Cena | 1 100 zł | 1 100 zł |
Co zawiera opinia
Opinia ma zwykle od trzech do pięciu stron i jest ułożona tak, żeby lekarz mógł najpierw przeczytać same dane i wyrobić sobie zdanie, a dopiero potem moje wnioski. Kolejno stoją w niej:
- pytanie, na które badanie ma odpowiedzieć, sformułowane tak wąsko, jak się da
- wykaz źródeł: każda metoda z nazwą, wersją, datą i informacją, kto był informatorem
- przebieg badania wraz z obserwacją, bo od warunków zależy, czy wyniki wolno interpretować
- historia trudności i wiek, w którym się pojawiły, zawsze z podaniem, na czym to ustalenie się opiera
- wyniki: liczby, normy i wersje narzędzi, bez ani jednego zdania interpretacji
- analiza w trzech częściach: co przemawia za, co przemawia przeciw, co pozostaje nierozstrzygnięte
- wnioski, zalecenia osobno dla lekarza i osobno dla osoby badanej oraz granice samej opinii
Część „co przemawia przeciw" jest w każdej opinii, także wtedy, gdy obraz wydaje się jednoznaczny. Dokument, w którym wszystko układa się pod jedną tezę, nie daje lekarzowi nic do zrobienia, a decyzję i tak podejmuje on.
Czego w opinii nie ma: rozpoznania klinicznego, bo stawia je lekarz; jakichkolwiek wskazań co do leków i dawek; surowych arkuszy i kluczy testowych, które zostają w dokumentacji, bo ich ujawnienie unieważnia narzędzie przy kolejnych badaniach. Nie ma w niej też niczego, co nie służy odpowiedzi na postawione pytanie.
Opinię wydaję na piśmie, do rąk własnych, w dwóch egzemplarzach, w ciągu 21 dni roboczych od ostatniego spotkania. Nikt inny, w tym lekarz, szkoła czy urząd, nie dostanie jej beze mnie i bez pisemnej prośby osoby badanej.
Za co się płaci 1 100 zł
Cena obejmuje cały proces: wywiad, badanie, opracowanie wyników, pisemną opinię i jej omówienie. Nie ma tu opłat doliczanych po drodze, a konsultacja diagnostyczna (jeśli była) wchodzi w tę kwotę.
Diagnoza dziecka kosztuje tyle samo co diagnoza dorosłego i nie jest wersją skróconą. Jest dłuższa: dochodzi drugi informator, osobny wywiad z nim i przegląd dokumentacji sprzed lat.
Najprościej wyliczyć to od strony lekarza, bo to on czyta opinię i podejmuje decyzję. Za tę kwotę psychiatra dostaje:
- ustrukturyzowany wywiad prowadzony osobno z dzieckiem i osobno z rodzicem, czyli dwa niezależne źródła zamiast jednego zestawu odpowiedzi
- komputerowy pomiar uwagi i funkcji wykonawczych, czyli wynik z wykonanego zadania, a nie z tego, jak ktoś sam siebie ocenia
- przegląd dokumentacji szkolnej z wcześniejszych lat, bo pytanie o to, kiedy objawy się zaczęły, rozstrzyga dokument, a nie pamięć
- opinię na piśmie, w której przy każdym wniosku stoi to, z czego on wynika
- spotkanie omówieniowe, po którym rodzic wie, co z tym dokumentem zrobić dalej
Ceny badań pod kątem ADHD różnią się między gabinetami przede wszystkim tym, ile z powyższego mieści się w badaniu, a tego nie widać w samej liczbie. Warto o to pytać wszędzie, także tutaj.
Największą częścią tej pracy jest to, czego nie widać w gabinecie, czyli opracowanie wyników i napisanie dokumentu, który ma się obronić przed lekarzem czytającym go bez mojej obecności. Cena jest jedna dla wszystkich i nie zmienia się w zależności od tego, kto pyta.
Skąd przyjmuję na badanie
Po diagnozę jeździ się dalej niż po rozmowę, więc na badanie przyjmuję także osoby spoza Lidzbarka Warmińskiego: z powiatu lidzbarskiego, z Bartoszyc, Ornety, Dobrego Miasta, Górowa Iławeckiego i z Olsztyna. Badanie odbywa się w gabinecie przy placu Wolności 5, bo wymaga zadań wykonywanych na miejscu.
Terminy i odwoływanie
Termin badania jest zablokowany wyłącznie dla jednej osoby i nikt inny go nie zajmie. Odwołanie na więcej niż 48 godzin przed spotkaniem nic nie kosztuje; późniejsze oznacza pełny koszt zarezerwowanego terminu. Gdy termin odwołuje psycholog, pieniądze wracają.
Z badania można zrezygnować w każdej chwili, bez podawania przyczyny. Opinia wtedy nie powstaje, a płaci się za spotkania, które już się odbyły.
Czego ta diagnoza nie obejmuje
- opinii do postępowań sądowych, w żadnej sprawie i w żadnym charakterze
- orzeczeń o niepełnosprawności i opinii do zespołów orzekających
- badań kierowców, pozwoleń na broń i innych badań wymagających odrębnych uprawnień
- opinii kwalifikacyjnych dla pracodawcy
- badania dzieci poniżej 7 roku życia
- rozpoznania klinicznego i decyzji o leczeniu, które należą do lekarza
Lista jest zamknięta i nie robię od niej wyjątków.
Jak się umówić
Telefonicznie pod numerem 602 592 242. Można też napisać SMS-em lub przez WhatsApp na ten sam numer. Pierwszym krokiem jest konsultacja diagnostyczna, na której ustalamy, czy pełne badanie ma sens.